Tevkifatlı fatura, hesaplanan KDV'nin bir kısmının ya da tamamının satıcı yerine alıcı tarafından vergi dairesine ödendiği faturadır. Temizlik, özel güvenlik, yemek, organizasyon, yapım işleri, taşımacılık gibi pek çok hizmette ve bazı mal teslimlerinde tevkifat uygulanır. Bu yazıda tevkifatın ne zaman uygulandığını, faturada nasıl gösterildiğini ve örnek bir hesabı anlatıyoruz.
KDV tevkifatı nedir?
KDV tevkifatı, teslim ya da hizmet bedeli üzerinden hesaplanan verginin işlemi yapan tarafından değil, işlemin alıcısı tarafından kısmen ya da tamamen sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenmesidir.
- Kısmi tevkifat: KDV'nin belirlenen kısmını (örneğin 5/10'unu) alıcı, kalanını satıcı beyan eder.
- Tam tevkifat: KDV'nin tamamını alıcı beyan eder. Örneğin yurt dışındaki bir firmadan alınan hizmette.
Tevkifat isteğe bağlı değildir: tevkifat kapsamındaki işlemde alıcının tevkifat yapması zorunludur, kapsam dışındaki işlemde ise alıcı kendiliğinden tevkifat yapamaz.
Kimler tevkifat yapar?
Tebliğ, tevkifat yapacak alıcıları iki grupta sayar:
- KDV mükellefleri.
- Belirlenmiş alıcılar: kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bankalar, sigorta ve emeklilik şirketleri, kamu iktisadi teşebbüsleri, payları borsada işlem gören şirketler ve tebliğde sayılan diğerleri.
Her işlem türünde hangi grubun tevkifat yapacağı ayrıca belirlenmiştir. Örneğin temizlik, özel güvenlik, işgücü temini, servis ve yük taşımacılığında KDV mükellefi olan her alıcı tevkifat yapar. Etüt-proje, yemek, organizasyon ve baskı hizmetlerinde ise tevkifatı yalnızca belirlenmiş alıcılar yapar.
Tevkifat yapılmayan önemli durumlar da vardır: belirlenmiş alıcıların birbirine yaptığı işlemler, satıcının kendisinin belirlenmiş alıcı olduğu işlemler ve KDV mükellefi olmayan, belirlenmiş alıcı da sayılmayan alıcılar.
Sık kullanılan oranlar
| İşlem | e-Fatura kodu | Oran |
|---|---|---|
| Yapım işleri ve birlikte ifa edilen mühendislik-mimarlık | 601 | 4/10 |
| Etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim | 602 | 9/10 |
| Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıt bakım-onarım | 603 | 7/10 |
| Yemek servisi | 604 | 5/10 |
| Organizasyon hizmeti | 605 | 5/10 |
| İşgücü temini | 606 | 9/10 |
| Özel güvenlik | 607 | 9/10 |
| Temizlik | 612 | 9/10 |
| Servis taşımacılığı | 614 | 5/10 |
| Her türlü baskı ve basım | 615 | 7/10 |
| Yük taşımacılığı | 624 | 2/10 |
| Ticari reklam | 625 | 3/10 |
| Demir-çelik ürünleri | 627 | 5/10 |
Bütün işlem türlerini ve kimin tevkifat yapacağını tevkifat hesaplama aracında görebilirsiniz. Kodlar ve oranlar 2024–2026 arasında değişmedi; son oran değişikliği 2022'de demir-çelik ürünlerinde oldu.
2026 alt sınırı: 12.000 TL
Kısmi tevkifat kapsamındaki bir işlemin KDV dahil bedeli, o yılın fatura düzenleme sınırını aşmıyorsa tevkifat uygulanmaz. 2026 için bu sınır 12.000 TL'dir; 2025'te 9.900 TL idi.
- Sınır aşılırsa tevkifat tutarın tamamına uygulanır, yalnızca aşan kısma değil.
- Tam 12.000 TL'lik fatura sınırı aşmadığı için tevkifata tabi değildir. Örneğin 10.000 TL + %20 KDV'lik bir hizmet faturası 2026'da normal fatura olarak kesilir; aynı fatura 2025'te tevkifata tabiydi.
- Tevkifattan kaçınmak için aynı işlemin bedeli faturalara bölünemez; aynı işleme ait bedeller toplanarak bakılır.
Faturada nasıl gösterilir?
Tevkifatlı faturada şu bilgiler ayrıca gösterilir:
- İşlem bedeli
- Hesaplanan KDV
- Tevkifat oranı
- Alıcı tarafından tevkif edilecek KDV tutarı
- Tevkifat dahil toplam tutar
- Tevkifattan sonra tahsil edilecek toplam bedel
Faturaya, tevkifattan sonra kalan tutar rakam ve yazıyla yazılır.
e-Fatura ve e-Arşiv faturada fatura tipi TEVKIFAT'tır; tevkifatlı faturanın iadesi TEVKIFATIADE tipiyle düzenlenir. Hesaplanan KDV ile tevkif edilen KDV faturada ayrı alanlarda yer alır; tevkif edilen kısımda tevkifat kodu (örneğin 605) ve oranın yüzde karşılığı (5/10 için 50) yazılır.
Örnek: 20.000 TL'lik organizasyon hizmeti
Bir organizasyon firması, payları borsada işlem gören bir şirkete (belirlenmiş alıcı) 20.000 TL + %20 KDV tutarında organizasyon hizmeti veriyor. Tevkifat oranı 5/10.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| İşlem bedeli | 20.000,00 TL |
| Hesaplanan KDV (%20) | 4.000,00 TL |
| Tevkifat oranı | 5/10 |
| Alıcının tevkif edeceği KDV | 2.000,00 TL |
| Tevkifat dahil toplam tutar | 24.000,00 TL |
| Tevkifattan sonra tahsil edilecek tutar | 22.000,00 TL |
KDV dahil tutar 24.000 TL olduğu için 12.000 TL sınırı aşılır ve tevkifat tutarın tamamına uygulanır.
- Alıcı satıcıya 22.000 TL öder, tevkif ettiği 2.000 TL'yi 2 No.lu KDV beyannamesiyle vergi dairesine beyan edip öder.
- Satıcı 1 No.lu KDV beyannamesinde işlemi kısmi tevkifat tablosunda gösterir; beyan ettiği KDV tevkif edilmeyen 2.000 TL'dir.
GİB'in güncel tablosuna göre 2 No.lu KDV beyannamesi dönemi izleyen ayın 25'ine, 1 No.lu KDV beyannamesi 28'ine kadar verilir ve ödenir.
Webtegre Ön Muhasebe'de tevkifatlı fatura
- Fatura formunda Tevkifatlı senaryoyu seçer, ilgili satırda tevkifat kodunu seçersiniz. Oran kendiliğinden gelir, tevkifat toplamı hesaplanır.
- Seçilebilen kısmi ve tam tevkifat kodları GİB'in güncel kod listesiyle aynıdır. 31 Ekim 2024'ten beri kullanılamayan 802 (etüt, plan-proje ve danışmanlıkta tam tevkifat) listede yoktur.
- Tevkifat kodu seçilmemiş ya da oranı koduyla uyuşmayan kalem varsa fatura gönderilmez.
- Fatura özel entegratör NES üzerinden e-Fatura ya da e-Arşiv olarak gider.
- Tevkifatlı kalemlerin KDV dahil tutarı 12.000 TL'yi aşmıyorsa form uyarır. Fatura aynı işin bölünmüş bir parçası olabileceği için program faturayı durdurmaz; iş bölünmemişse tevkifatlı senaryoyu seçmeyin, normal fatura kesin.
Tutarları önceden görmek için tevkifat hesaplama aracını kullanabilirsiniz.